50. KUR'AN’DA HELAL HARAM
50.1 Açıklama ve Ayetler:
Dinde haram kılma yetkisinin sadece Yüce Allah’ta olduğu konusu De ki: “Doğrusu, Rabbim, yalnızca, açık ya da gizli, utanç verici davranışları, her türlü günahı, haksız yere göz dikmeyi, Allah’tan tanrısal nitelikler yakıştırmanızı ve bilmediğiniz şeyi Allah’a izafe etmenizi yasaklamıştır.” (7 Araf suresi 33)’te belirtilmektedir.
Yüce Allah belirtilen ayetlerde de yiyecek anlamında neleri haram kıldığını ifade etmekte ve nelerin haram olduğunu belirterek Nahl 16/115’te ayrıca Bakara 2/173, Mâide 5/3 ve Enam 6/145 ayetlerinde bunları açıkça saymaktadır.
Yüce Allah, haram etleri saydıktan sonra, bunun istisnasının olabileceğini hatırlatmakta ve açlıktan ölecek derecede gibi çok büyük bir zorunluluk halinde yani “arzu ve iştah duymamak, benzer durumdaki bir başkasının hakkına saldırmamak”, bir de “ihtiyaç sınırını aşmamak” kaydıyla bu yasaklanan şeylerden ölmeyecek kadar yemenin caiz olduğunu beyan etmektedir.
Bu ifade Mâide 5/3’te yer alan “günaha, harama girme kastının, harama eğilim gösterme isteğinin, gönülden günaha girme niyetinin dışında” cümlesini karşılamaktadır. Böylesi çaresiz durumda kalanların mecburiyet hallerindeki davranışlarını bağışlayacağını, çünkü merhamet sahibi olduğunu da Rab sıfatını hatırlatarak ifade etmektedir.
Burada insanların kendi kafalarına göre dinde haram ve helal kılmamaları gerektiği ve bunu yaparlarsa kendilerini büyük bir azabın beklediğiyle ilgili uyarılar gündeme getirilmektedir. Allah “Dillerinizin uydurduğu yalana dayanarak ‘Şu helaldir, şu da haramdır!’ demeyin; sonunda Allah’a yalan uydurmuş olursunuz.” Diyerek Allah’tan başkalarının helal, haram koyma yetkilerinin olmadığını belirtmektedir.
“SİZ EY imana ermiş olanlar! Antlaşmalarınıza sadık olun! [Bundan sonra] belirtilecek olanlar dışında ot ile beslenen hayvanlar [ın eti] sizin için helaldir: ancak ihramda iken avlanmanıza izin verilmemiştir. Bilin ki Allah, iradesinin gereğini emreder. (5 Maide suresi 1)
“Allah, size sadece leşi, kanı, domuz etini, bir de Allah’tan başkası adına kesileni haram kıldı. Ama kim bunlardan yemek zorunda kalırsa, taşkınlık etmemek, aşırı gitmemek şartıyla bunlardan yemesinde bir günah yoktur. Şüphesiz Allah, eşsiz bir bağışlayıcı ve sonsuz merhamet sahibidir.” (2 Bakara suresi 173)
“De ki: “Bana vahyolunan hükümler arasında; leş, akıtılmış kan, domuz eti ki o katıksız bir pisliktir ve Allah’tan başkası adına, putperestçe kurban edilen hayvandan başka, yiyecek kimse için yenilmesi haram herhangi bir şey bulamıyorum. Fakat zorda kalan kimse de iştah duymadan ve sınırı aşmadan bunlardan yerse, iyi bilsin ki senin Rabbin eşsiz bir bağışlayıcı ve sonsuz rahmet sahibidir.” (6 Enam suresi 145)
“Allah size sadece leşi, kanı, domuz etini ve Allah’tan başkasının adı anılarak boğazlanan hayvanı yasaklamıştır; fakat zorunluluk durumuna düşen kimse, aşırı gidip ihtiyacının ötesine geçmemek şartıyla bu yasaklamanın dışındadır; çünkü Allah, şüphesiz çok acıyan-esirgeyen gerçek bağışlayıcıdır. Buna göre, artık, kendi yalanınızı (adeta) Allah’a isnat ederek öyle dilinize geldiği gibi yalan-yanlış “bu helaldir, şu haramdır” demeyin; çünkü, haberiniz olsun, Allah’a yalan isnat edenler asla kurtuluşa erişemezler! (16 Nahl suresi 115-116)
(5 Maide suresi 3) ayeti de aynı anlamdadır.
50.3 You Tube “Abdullah Ergin Fuzuli” kanalında yayınlanan aynı konuya ilişkin
Sunum Videosunun adresi: https://youtu.be/NJeUj_S4wRA